Kapahayagang Belgic

Ang Belgic Confession na nilimbag ng Protestant Reformed Church in America (2002) ay isinalin sa wikang tagalog ni Ronald R. Santos gamit Ang Bagong Ang Biblia. Ang saling ito ay para sa kapakinabangan ng Bastion of Truth Reformed Churches in the Philippines (September 2005).

Ang unang larawang-guhit ay pagtatangkang paglalarawan kay Guido deBres ang awtor ng ating Belgic Confession. Ito’y pagtatangkang paglalarawan sapagkat wala talaga siyang pormal na larawang naiwan bilang alaala. Ang larawang-guhit ng mukha ni Guido deBres ay iginuhit ng mga pinunong pari na suklam na suklam sa tunay na Ebanghelyong ipinangaral ni Guido deBres. Noong Disyembre 24, 1561 ang pamahalaan na pinangungunahan ng mga pinunong pari ay nagpalabas ng utos sa bawat bayan na dakpin si deBres sa salang pangangaral ng katuruang salungat sa kanila. Dahil sa tindi ng pag-uusig gamit ang "Spanish inquisition" bilang parusa sa mga mananampalapataya, si deBres ay nagpatagu-tago, nagpapalit-palit ng hitsura at ng pangalan, ginamit niya ang pangalang Jerome sa halip na Guido. Kaya si deBres ay naging "wanted" ng mga awtoridad at ang larawang-guhit ng kanyang mukha ay ikinalat sa halos lahat ng dako na mababasa sa ilalim nito ang deskripsiyon ni deBres sa wikang French, "Description de certain heretique predicant, par ci-devant appele Guy, et presentement nomme Jerome." Na ang kahulugan ay "Ito ang larawan ng isang heretik na mangangaral na dating kilala sa pangalang Guy ngunit ngayon ay tinatawag na Jerome." At sinundan ito ng deskripsiyon kay deBres tulad ng siya raw ay nasa pagitan ng 36 at 40 años, matangkad, may mahaba, hapis at namumutlang mukha. May balbas na hindi naman itim ngunit mamula-mula at minsan ay mahaba at minsan ay maigsi. May mataas na balikat at nakasuot ng itim na amerikana na sira-sira na ang kuwelyo. Madalas nagpapalipat-lipat ng tirahan at papalit-palit ng pangalan at kasuotan. Ngunit di naglaon ay nahuli rin siya ng mga awtoridad, kinulong at pinahirapan at noong Mayo 31, 1567 sa idad na 47 años siya ay binitay sa harapan ng publiko, tapos ay inilibing sa mababaw na lupa na pagdakay hinukay ng mga asong ligaw at mababangis na hayop at kanilang kinain ang kanyang bangkay. Siya si Guido deBres na sa kabila ng matinding pag-uusig ay nanatiling tapat sa katotohanan ng Ebanghelyo ng Biyaya ng Diyos at ipinamana sa atin ang ang napakahalagang kapahayagan ng ating pananampalataya, ang Belgic Confession.

Ang dalawang larawan sa gawing ibaba ay mga halimbawa ng "Spanish inquisition" na sinumulang gamitin ng hari na si King Charles V noong 1522 upang sugpuin ang paglago ng mga protestante. Ang "Spanish inquisition" ay isang malupit na pagpapahirap sa mga nahuling protestante, ang layunin ay sa gitna ng matinding pahirap ay itakwil nila ang pananampalatayang protestante at yakapin muli ang pananampalatayang Romano Catoliko. Ang hindi magtakwil ay tuloy-tuloy sa matinding hirap hanggang sa malagutan ng hininga. Si Guido deBres at ang iba pang mananampalataya ay tahasang nagpahayag ng tunay na pananampalataya sa kabila ng lupit ng "Spanish inquisition"!

Sa kasaysayan, ito ay ang una sa ating three forms of unity, yamang ito’y nalathala noong 1561. Tinatawag itong Belgic Confession sapagkat ito’y sinulat sa southern Lowlands, na ngayon ay kilala sa tawag na Belgium. Ang pangunahing awtor nito ay si Guido deBres, isa sa mga manlalakbay na mangangaral na nagbuwis ng buhay alang-alang sa Ebanghelyo noong kapanahunan ng pag-uusig.

Sa ilalim ng pamumuno ni Philip II ng Espanya, na kapanalig ng Romano Catoliko, ang mga mananampalatayang Reformed sa Lowlands ay pinag-uusig bilang mga rebolusyunaryo. Isinulat ang Confession na ito sa pangunahing layunin na patunayan sa hari ng Espanya na ang mga Reformed na mananampalataya ay hindi mga rebolusyunaryo, na tulad ng akusasyon sa kanila, kundi mga masunuring mamamayan na nanampalataya lamang sa mga doktrinang itinuturo ng Banal na Kasulatan. Noong 1562 isang kopya ang ipinadala sa hari ng Espanya, kalakip ang isang pakiusap na matigil na ang pag-uusig. Ang mga nakiusap ay nagpahayag na sila’y handang sumunod sa pamahalaan sa lahat nitong kautusan, bagama’t kung kinakailangan ay "handa silang ibigay ang kanilang likod para sa mga latay ng latigo, maputol ang mga dila, mabasag ang mga bibig, masunog ang buong katawan sa apoy, kaysa naman ikaila nila ang katotohanan ng Salita ng Diyos."

Ang Confession at pakiusap ay binale-wala ng mga pamunuan ng Espanya. Gayun pa man, naging isang paraan ito ng pagtuturo sa mga mananampalatayang Reformed at naging kapahayagan ng pananampalataya ng mga mananampalatayang inuusig dahil sa kapakanan ni Cristo. Masasalamin din ito sa mga pananalitang ginamit. Bagama’t sa mga artikulo ng Confession ay sinunod ang pagkakasunod-sunod ng doktrina, makikita rin naman ang personal na elemento sa bawat artikulo, na nagsisimula sa mga pananalitang tulad ng, "Sumasampalataya kami…," "Sumasampalataya’t aming ipinapahayag…," "Kaming lahat ay suma-sampalataya sa aming mga puso at ipinapahayag ng aming mga labi …"

Ang Confession na ito ay pinagtibay ng maraming mga pambansang synod noong ika-16 na siglo, at, matapos ang maingat na rebisyon ng texto, ay sinang-ayunan at pinagtibay ito ng Synod of Dordrecht, noong 1618–1619, at magmula noon ay napasama na sa ating three forms of unity.

Artikulo 1 – Mayroon Lamang Iisang Diyos

Kaming lahat ay sumasampalataya sa aming mga puso at ipinapahayag ng aming mga labi, na mayroon lamang nag-iisa¹ at espirituwal² na Buhay, na tinatawag naming Diyos; at Siya ay walang hanggan,³ di-kayang lubos na maunawaan,⁴ hindi nakikita,⁵ hindi nagbabago,⁶ walang hangganan,⁷ makapangyarihan sa lahat, ganap ang karunungan,⁸ makatarungan,⁹ mabuti,¹⁰ at pinagmumulan ng lahat ng kabutihan.¹¹

______________

1 Efeso 4:6; Deuteronomio 6:4; I Timoteo 2:5; I Corinto 8:6

2 Juan 4:24

3 Isaias 40:28

4 Roma 11:33

5 Roma 1:20

6 Malakias 3:6

7 Isaias 44:6

8 I Timoteo 1:17

9 Jeremias 12:1

10 Mateo 19:17

11 Santiago 1:17; I Cronica 29:10-12

Artikulo 2 – Mga Paraan ng Pagpapakilala ng Diyos

Nakikilala namin Siya sa dalawang kaparaanan: una, sa pamamagitan ng paglalang, pagpapanatili at pamamalakad ng sansinukob;¹ na sa aming paningin ay isang maringal na aklat, kung saan ang lahat ng mga nilalang, dakila at hindi, ay mga karakter na nagtuturo sa amin na pagnilay-nilayin ang mga di-nakikitang mga katangian ng Diyos, na ang mga ito’y ang Kanyang kapangyarihan at pagka-Diyos, tulad ng sinabi ni Apostol Pablo (Roma 1:20). Lahat ng mga ito’y sapat upang mapaniwala ang mga tao at mawalan sila ng maidadahilan.

Ikalawa, higit na mas malinaw at ganap Niyang naipapakilala ang Kanyang sarili sa amin sa pamamagitan ng Kanyang Banal na Salita;² samakatuwid baga’y ang mga bagay na kailangan naming malaman sa buhay na ito, para sa Kanyang kaluwalhatian at sa aming kaligtasan.

______________

1 Awit 19:2; Efeso 4:6

2 Awit 19:8

Ipinapahayag namin na itong Salita ng Diyos ay hindi ipinadala ni ibinigay ng kalooban ng tao, kundi ang mga banal ng Diyos ay nagsalita ng kilusin ng Espiritu Santo, tulad ng sinabi ni apostol Pedro.¹ At pagkatapos, dulot ng Kanyang natatanging pangangalaga sa amin at sa aming kaligtasan ay ipinag-utos Niya sa Kanyang mga lingkod, mga propeta² at mga apostol³ na isulat ang Kanyang ipinahayag na Salita sa Kasulatan; at Siya mismo, sa pamamagitan ng Kanyang sariling daliri ay nagsulat ng dalawang bahagi ng Kautusan.⁴ Kaya nga tinatawag namin ang mga kasulatang iyon na Banal na Kasulatan na nagmula sa Diyos.

______________

1 II Pedro 1:21

2 Exodo 24:4; Awit 102:19; Habakuk 2:2

3 II Timoteo 3:16; Apocalipsis 1:11

4 Exodo 31:18

Sumasampalataya kami na ang Banal na Kasulatan ay napapaloob sa dalawang aklat, na tinatawag na, ang Matanda at Bagong Tipan, na mga kanonikal, na laban sa mga ito ay walang maipaparatang na kamalian. Ang mga ito ay kinilala sa Iglesia ng Diyos.

Ang mga aklat ng Matandang tipan ay: Genesis, Exodo, Levitico, Mga Bilang, Deuteronomio, Josue, Mga Hukom, Ruth, II Samuel, II Samuel, I Mga Hari, II Mga Hari, I Mga Cronica, II Mga Cronica, Ezra, Nehemias, Esther, Job, Mga Awit, Mga Kawikaan, Eclesiastes, Ang Awit ng mga Awit, Isaias, Jeremias, Mga Panaghoy, Ezekiel, Daniel, Hoseas, Joel, Amos, Obadias, Jonas, Mikas, Nahum, Habakuk, Sefanias, Hagai, Zacarias, at Malakias.

Ang mga aklat naman ng Bagong Tipan ay: ang apat na ebanghelista, ang mga ito nga’y ang, Mateo, Marcos, Lucas, at Juan; ang Gawa ng mga Apostol; ang labing-apat na sulat ni Pablo, alalaong baga’y: isa sa mga taga-Roma, dalawa sa mga taga-Corinto, isa sa mga taga-Galacia, isa sa mga taga-Efeso, isa sa mga taga Filipos, isa sa mga Colosas, dalawa sa mga taga-Tesalonica, dalawa kay Timoteo, isa kay Tito, isa kay Filemon, isa sa mga taga-Hebreo; pito ang sinulat ng ibang mga apostol, ito nga’y, isa kay Santiago, dalawa ang kay Pedro, tatlo ang kay Juan, isa ang kay Judas; at ang Apocalipsis na sinulat ni apostol Juan.

Tinanggap namin ang lahat ng mga aklat na ito, at ang mga ito lamang, bilang banal at kanonikal, para sa pamamalakad, batayan, at pagpapatibay ng aming pananampalataya; walang halong dudang pinaniniwalaan ang lahat ng mga bagay na nilalaman nito, hindi naman dahil sa tinanggap at sinang-ayunan ng Iglesia na gayon nga kundi dahil sa mas mahalagang dahilan, sapagkat ang Espiritu Santo ang nagpapatunay sa ating mga puso na ang mga ito ay mula sa Diyos, na ang ebidensiya ay mismong nasa Kasulatan. Kahit ang mga bulag ay kayang maunawaan na ang mga bagay na sinabi noong una pa ay nagkakaroon ng kaganapan.

Kinikilala naming iba ang mga Banal na Aklat kaysa sa mga tinatawag na apokripal. Ang mga apokripal na mga aklat ay: ang pangatlong aklat ni Esdras, Tobit, Judith, Ang Karunungan ni Solomon, Eclesiastico, Baruc, Ester, Awit ng Tatlong Kabataan, Susana, Si Bel at ang Dragon, Ang Panalangin ni Manaseh, ang dalawang aklat ng Macabeo. Ang mga ito’y maaaring basahin ng Iglesia at matututo sa mga ito kung ang mga ito’y umaayon sa mga Kanonikal na mga Aklat; ngunit ang mga ito’y walang kapangyarihan at walang bisang magpatibay ng pananampalataya at relihiyon ng Cristianismo; ni hindi dapat ang mga ito na makabawas sa kapangyarihan ng mga Banal na Aklat.

Sumasampalataya kami na ang Banal na Kasulatan ay ganap na naglalaman ng kalooban ng Diyos, at anumang dapat na paniwalaan ng tao para sa kaligtasan ay sapat na itinuturo nito.¹ Sapagkat, yamang ang buong paraan ng pagsamba na hinihingi ng Diyos sa amin ay nasulat na sa mga ito, hindi tama para kanino man, kahit na siya ay apostol, na magturo ng kakaiba² kaysa sa itinuro ng Banal na Kasulatan; hindi tama, kahit na ang magturo nito ay anghel mula sa langit, tulad ng binanggit ni apostol Pablo.³ Yamang ipinagbabawal na magdagdag at magbawas ng kahit na ano sa Salita ng Diyos,⁴ ito’y nagpapatunay na ang doktrinang nasulat dito ay perpekto at kumpleto sa lahat ng aspeto.

Hindi rin namin itinuturing na kasing halaga ng Banal na Kasulatan ang mga sinulat ng mga tao, kahit na sila man ay itinuturing na banal,⁵ ni hindi rin dapat na ituring ang kaugalian, o ang maraming tao, o tradisyon, o kasaysayan ng panahon at tao, o mga konseho, kautusan, panuntunan, na kasing halaga ng katotohanan ng Diyos,⁶ sapagkat ang katotohanan ng Banal na Kasulatan ay nakahihigit sa lahat; sapagkat lahat ng mga tao ay likas na sinungaling⁷ at mas hambog pa kaysa sa pinakahambog. Kaya nga buong puso naming tinatanggihan ang anumang hindi ayon sa walang-pagkakamaling pamantayan⁸ na itinuro sa amin ng mga apostol, na kanilang sinabi na subukin ang mga espiritu, kung sila ay sa Diyos o hindi.⁹ Gayundin naman, kung may lumapit sa inyo at hindi ayon sa Kasulatan ang kanyang katuruan ay huwag ninyo siyang tanggapin sa inyong tahanan.¹⁰

______________

1 Roma 15:4; Juan 4:25; II Timoteo 3:15-17; I Pedro 1:1;

Kawikaan 30:5; Apocalipsis 22:18; Juan 15:15; Gawa 2:27

2 I Pedro 4:11; I Corinto 15:2-3; II Timoteo 3:14; II Timoteo 1:3; II Juan 10

3 Galacia 1:8-9; I Corinto 15:2; Gawa 16:22; Roma 15:4; I Pedro 4:11; II Timoteo 3:14

4 Deuteronomio 12:32; Kawikaan 30:6; Apocalipsis 22:18; Juan 4:25

5 Mateo 15:3; 17:5; Marcos 7:7; Isaias 1:12; Corinto 2:4

6 Isaias 1:12; Roma 3:4; II Timoteo 4:3-4

7 Awit 62:10

8 Galacia 6:16; I Corinto 3:11; II Tesalonica 2:2

9 I Juan 4:1

10 II Juan 10

Ayon sa katotohanang ito at sa Salita ng Diyos, sumasampalataya kami sa tangi at nag-iisang Diyos, na Siyang nag-iisang diwa,¹ kung saan ay may tatlong persona,² na totoo, tunay, at mula pa sa walang hanggan ay magkakaiba ayon sa Kanilang katangian na makikita sa Kanila lamang; sila nga’y, ang Ama, at ang Anak, at ang Espiritu Santo.³ Ang Ama ang sanhi, pinagmulan, at simula ng lahat ng mga bagay na nakikita man o di-nakikita;⁴ ang Anak ay ang salita,⁵ karunungan,⁶ at larawan ng Ama;⁷ ang Espiritu Santo ay ang eternal na kapangyarihan at kalakasan,⁸ na nagbubuhat sa Ama at sa Anak.⁹ Gayunman, bagama’t ang Diyos ay nahayag sa tatlong persona, hindi naman nahahati sa tatlo, yamang itinuturo ng Banal na Kasulatan na ang Ama, at ang Anak, at ang Espiritu Santo ay may Kanya-kanyang personalidad, na nakikilala sa Kanya-kanyang katangian; ngunit pakataandaan na ang mga tatlong persona ay walang iba kundi ang iisang Diyos.

Samakatuwid, maliwanag na ang Ama ay hindi ang Anak, at ang Anak ay hindi ang Ama, gayun din, ang Espiritu Santo ay hindi ang Ama, ni ang Anak. Gayun pa man, ang mga personang nahayag ay hindi nahahati o naihahalo-halo; sapagkat hindi ang Ama ang nagkatawang tao, ni hindi rin ang Espiritu Santo, kundi ang Anak lamang.¹⁰ Ang Ama ay hindi kailanman nawalay sa Anak, ni sa Espiritu Santo. Sapagkat silang tatlo ay kapwa-eternal at kaisang-diwa. Walang sinuman sa kanila ang nauna o nahuli; sapagkat silang tatlo ay iisa, sa katotohanan, sa kapangyarihan, sa kabutihan, at sa kahabagan.

______________

1 Isaias 43:10

2 I Juan 5:7; Hebreo 1:3

3 Mateo 28:19

4 I Corinto 8:6; Colosas 1:16

5 Juan 1:1,2; Apocalipsis 19:13; Kawikaan 8:12

6 Kawikaan 8:12,22

7 Colosas 1:15; Hebreo 1:3

8 Mateo 12:28

9 Juan 15:26; Galacia 4:6

10 Filipos 2:6,7; Galacia 4:4; Juan 1:14

Alam namin ang mga ito sa kaibuturan ng aming mga puso at sa patunay ng Banal na Kasulatan. Ang katotohanan ng Banal na Trinidad ay nasulat sa maraming bahagi sa Matandang Tipan, na hindi na kinakailangan pang isa-isahin kundi piliin lamang yaong sa inaakala namin ay sapat na patunay.

Sa Genesis 1:26, 27, sinabi ng Diyos: ‘"Lalangin natin ang tao sa ating larawan, ayon sa ating wangis"¹…kaya’t nilalang ng Diyos ang tao ayon sa kanyang sariling larawan, ayon sa larawan ng Diyos siya nilalang. Sila’y kanyang nilalang na lalaki at babae.’ At sa Genesis 3:22: "Tignan ninyo, ang tao’y naging parang isa sa atin…"² Sa pananalitang ito ay lumalabas na mayroong higit sa isang persona sa pagka-Diyos; at nang sabihin na "Lumalang ang Diyos" ito’y nagpapahayag ng pagkakaisa. Totoo nga na hindi naman sinabi kung ilang personang mayroon, subalit yaong hindi malinaw sa Matandang Tipan ay maliwanag na maliwanag naman sa Bagong Tipan. Sapagkat nang ang Panginoon ay mabautismuhan sa ilog Jordan,³ ang tinig ng Ama ay narinig, na nagsabi, "Ito ang minamahal kong Anak, sa kanya ako lubos na nalulugod."; ang Anak naman ay umahon sa tubig; at ang Espiritu Santo naman ay bumaba at lumukob sa Anak sa anyong kalapati. Ang katotohanang ito ay siya rin itinatag ni Cristo sa bautismo ng lahat ng mga mananampalataya, "Bautismuhan ninyo sila sa pangalan ng Ama, at ng Anak, at ng Espiritu Santo."⁴ Sa Ebanghelyo ayon kay Lucas, si Gabriel na isang anghel ay nagwika kay Maria, na siyang ina ng Panginoon: "Bababa sa iyo ang Espiritu Santo at lililiman ka ng kapangyarihan ng Kataas-taasan. Kaya’t ang batang banal ay tatawaging Anak ng Diyos."⁵ Gayun din ang pakahulugan ng mga apostol nang kanilang sabihin na: "Ang biyaya ng Panginoong Jesu-Cristo, ang pag-ibig ng Diyos, at ang pakikisama ng Espiritu Santo ay sumainyo nawang lahat."⁶ at "Mayroong tatlo na nagpapatotoo sa langit, ang Ama, ang Salita, at ang Espiritu Santo, at ang tatlong ito ay iisa."⁷

Ang lahat ng mga ito ay maliwanag na nagtuturo na mayroong tatlong persona sa iisang Diyos. Bagama’t ang doktrinang ito ay hindi kayang lubos na maunawaan ng kaisipan ng tao, gayunman, sa pamamagitan ng Salita ng Diyos ay amin itong pinaniniwalaan, ngunit ang lubos na kaalaman tungkol dito ay dapat lamang na asahan sa kabilang buhay.⁸

Dapat din naming kilalanin ang partikular na mga gawa ng tatlong persona sa aming buhay. Ang Ama ay Siyang tinawag na Lumalang sa atin, sa pamamagitan ng Kanyang kapangyarihan;⁹ Ang Anak ang aming Tagapagligtas at Manunubos, sa pamamagitan ng Kanyang dugo;¹⁰ ang Espiritu Santo ay Siyang Nagpapabanal, sa pamamagitan ng Kanyang paninirahan sa aming mga puso.¹¹

Ang doktrinang ito ng Banal na Trinidad ay palagi nang ipinagtatanggol at pinangangalagaan ng tunay na Iglesia, simula pa noong panahon ng mga apostol hanggang sa kasalukyang kapanahunan. Ito’y pinagtanggol laban sa mga Judio, Mohammedans at laban din sa mga bulaang cristiano at mga heretik tulad nina, Marcion, Manes, Praxeas, Sabellius, Samosatenus, Arius at iba pang mga katulad nila, na kinondena na ng ating mga ama-sa-pananampalataya nang unang panahon.

Kaya nga sa puntong ito ay lubos naming tinatanggap ang tatlong kredo ukol dito, ito’y ang Kredo ng mga Apostol, ng Nicea at ni Athanasius; at anumang sinang-ayunan ng ating mga ama-sa-pananampalataya nang unang panahon.

______________

1 Genesis 1:26,27

2 Genesis 3:22

3 Mateo 3:16-17

4 Mateo 28:19

5 Lucas 1:35

6 II Corinto 13:13

7 I Juan 5:7

8 Awit 45:8; Isaias 61:1

9 Eclesiastes 12:3; Malakias 2:10; I Pedro 1:2

10 I Pedro 1:2; I Juan 1:17; 4:14

11 I Corinto 6:11; I Pedro 1:2; Galacia 4:6; Tito 3:5; Roma 8:9; Juan 14:16

Sumasampalataya kami na si Jesu-Cristo, alinsunod sa Kanyang pagka-Diyos, ay ang tanging bugtong na Anak ng Diyos.¹ Bugtong na Anak mula pa sa walang hanggan,² hindi ginawa, ni hindi nilikha (magiging isa lamang Siyang nilalang kapag nagkagayon), kaisang-diwa³ at kapwa-eternal⁴ ng Ama, tunay na larawan ng Kanyang persona, ang kaningningan ng Kanyang kaluwalhatian,⁵ kapantay Niya sa lahat ng mga bagay.⁶ Siya ay ang Anak ng Diyos, hindi lamang nang magkatawang-tao kundi mula pa sa walang hanggan,⁷ ito’y ayon sa mga itinuturo sa atin ng mga pinaghambing-hambing na patunay sa Kasulatan. Sinabi ni Moises na nilalang ng Diyos ang sanlibutan;⁸ at sinabi rin ni apostol Juan na ang Salita ang gumawa ng lahat ng mga bagay, na tinawag niyang Diyos.⁹ At sinabi din ng apostol na nilalang ng Diyos ang sanlibutan sa pamamagitan ng kanyang Anak;¹⁰ gayun din na nilalang ng Diyos ang lahat ng mga bagay sa pamamagitan ni Jesu-Cristo.¹¹ Samakatuwid, Siya na tinawag na Diyos, Salita, Anak, at Jesu-Cristo ay naroon na bago pa Niya lalangin ang lahat.¹² Kaya nga nasabi ni propeta Mikas na ang Kanyang "pinagmulan ay mula nang una, mula nang walang hanggan."¹³ At nasabi ng apostol na "wala Siyang simula ni katapusan."¹⁴ Samakatuwid, Siya ang tunay, eternal at makapangyarihan-sa-lahat na Diyos na Siya nating tinatawagan, sinasamba, at pinaglilingkuran.

______________

1 Juan 1:18,49

2 Juan 1:14; Colosas 1:15

3 Juan 10:30; Filipos 2:6

4 Juan 1:2; 17:5; Apocalipsis 1:8

5 Hebreo 1:3

6 Filipos 2:6

7 Juan 8:23,58; 9:35-37; Gawa 8:37; Roma 9:5

8 Genesis 1:1

9 Juan 1:3

10 Hebreo 1:2

11 Colosas 1:16

12 Colosas 1:16

13 Mikas 5:2

14 Hebreo 7:3

Sumasampalataya kami at aming ipinapahayag na ang Espiritu Santo, mula pa sa walang hanggan, ay nagbubuhat sa Ama¹ at sa Anak,² at samakatuwid, hindi Siya ginawa, nilikha, ni hindi rin bugtong na Anak, kundi nagbubuhat lamang mula sa dalawa; Siya na ayon sa pagkakasunod ay pangatlong persona ng Banal na Trinidad, kaisang-diwa, at kapwa may karangalan at kaluwalhatian ng Ama at ng Anak; samakatuwid, Siya ay tunay at eternal na Diyos na Siyang tinuturo sa amin ng Banal na Kasulatan.³

______________

1 Awit 33:6,17; Juan 14:16

2 Galacia 4:6; Roma 8:9; Juan 15:26

3 Genesis 1:2; Isaias 48:16; 61:1; Gawa 5:3-4; 28:25; I Corinto 3:16; 6:19; Awit 139:7

Sumasampalataya kami na ang Ama, sa pamamagitan ng Salita, na Siyang Kanyang Anak,¹ ay lumalang mula sa wala, ng langit, ng lupa, at ng lahat ng nilalang ayon sa Kanyang kagustuhan; na Siyang nagbigay sa bawat nilikha ng buhay, anyo, hugis at iba’t-ibang gawain upang kanilang mapaglingkuran ang Lumalang sa kanila; na Siya ay patuloy na nangangalaga at namamahala sa pamamagitan ng Kanyang walang hanggang awa at walang katapusang kapangyarihan² para sa kapakanan ng sangkatauhan³ na ang pinakalayunin ay mapaglingkuran ng tao ang kanyang Diyos.⁴

Nilikha rin Niya ang mga anghel na mabubuti,⁵ upang maging Kanyang mga lingkod⁶ at paglingkuran ang Kanyang mga hinirang;⁷ ang iba sa kanila ay nagkasala at nasadlak sa walang hanggang pagkapahamak;⁸ at ang iba naman dahil sa biyaya ng Diyos⁹ ay nanatiling tapat at nagpapatuloy sa kanilang katutubong kalagayan. Ang diyablo at ang mga masasamang espiritu ay lubhang makasalanan kaya sila’y kaaway ng Diyos at ng lahat ng mabubuti. Sa abot ng kanilang makakaya¹⁰ ay sila’y mamatay-tao, at laging naghahanap ng pagkakataon na mawasak ang Iglesia at ang bawat miyembro nito sa pamamagitan ng kanilang mapanlinlang na pamamaraang nagwawasak;¹¹ at kaya nga, dahil sa kanilang kabuktutan ay hinatulan na sila ng walang hanggang kaparusahan na kanilang kahindik-hindik na mararanasan sa araw-araw.¹²

Kaya nga aming tinatanggihan at kinasusuklaman ang kabulaanan ng mga Saduceo, na hindi naniniwalang may mga espiritu at mga anghel,¹³ gayun din ang kamalian ng mga Manichees, na nagtuturo na ang kasamaan ng mga demonyo ay likas na katutubo sa kanila at hindi bunga ng pagkakasala o pagkabagsak.

______________

1 Genesis 1:1; Isaias 40:26; Hebreo 3:4; Apocalipsis 4:11; I Corinto 8:6; Juan 1:3; Colosas 1:16

2 Hebreo 1:3; Awit 104:10; Gawa 17:25

3 I Timoteo 4:3-4; Genesis 1:29-30; 9:2-3; Awit 104:14-15

4 I Corinto 3:22; 6:20; Mateo 4:10

5 Colosas 1:16

6 Awit 103:20; 34:8; 148:2

7 Hebreo 1:14; Awit 34:8

8 Juan 8:44; 2Pedro 2:4; Lucas 8:31; Judas 6

9 Mateo 25:31

10 I Pedro 5:8; Job 1:7

11 Genesis 3:1; Mateo 13:25; II Corinto 2:11; 11:3,14

12 Mateo 25:41; Lucas 8:30,31

13 Gawa 23:8

Sumasampalataya kami sa mabuting Diyos na matapos Niyang likhain ang lahat ng mga bagay ay hindi Niya ito inabandona o hinayaan na lang sa kapalaran at sa pagkakataon, kundi ito’y Kanyang pinamamahalaan at pinangangalagaan ayon sa Kanyang banal na kalooban,¹ kaya nga walang nangyayari rito sa sanlibutan nang hindi Niya itinakda;² gayunman, hindi ang Diyos ang may gawa ng kasalanan o ni hindi dapat na isisi sa Kanya ang mga kasalanan ng tao. Dahil ang Kanyang kapangyarihan at kabutihan ay lubhang napakadakila at hindi natin lubos na mauunawaan, Siya ang nagtakda at nagsasagawa ng Kanyang mga panukala sa paraang kalugod-lugod at makatarungan, kahit pa nga sa mga demonyo at masasamang tao na kumikilos ng walang katarungan³. At sa mga gawa Niyang higit sa kaunawaan ng tao, ay hindi na namin pipiliting malaman pa yamang hindi talaga kaya ng aming kakayahan na maunawaan,⁴ sa halip, ay may buong pakumbaba at paggalang na magpapasakop sa matutuwid na pasiya ng Diyos, at sapat na sa amin na kami ay Kanyang mga alagad at matutunan lamang ang mga bagay na ipinahayag Niya sa amin sa Kanyang Salita ng hindi lumalagpas sa mga ito.

Ang doktrinang ito ay nagdudulot sa amin ng matibay na pag-asa, sapagkat itinuturo nito sa amin na walang bagay na nangyayari sa aming buhay sa pamamagitan ng kapalaran kundi sa pamamagitan ng pangangalaga ng aming maawaing Diyos na nasa langit, na patuloy na sumusubaybay sa amin na parang isang amang nangangalaga sa kanyang anak. Inilalagay Niya ang lahat ng nilalang sa ilalim ng Kanyang kapangyarihan⁵ kaya walang kahit isang hiblang buhok (sapagkat lahat ng mga ito’y bilang) o ni isang ibon, ang babagsak sa lupa ng walang kapahintulutan ng Diyos,⁶ na sa Kanya tayo’y lubos na nagtitiwala; nakatitiyak tayo na Kanyang pinipigilan ang diyablo at lahat ng ating mga kaaway, na kung hindi Niya kalooban at kapahintulutan, ay hindi kailanman nila tayo masasaktan.

Kaya nga aming tinatanggihan ang kasumpa-sumpang kamalian ng mga Epicureo, na nagtuturo na ang Diyos ay walang pakialam at hinayaan na lang Niya ang lahat ng mga bagay sa kapalaran at pagkakataon.

______________

1 Juan 5:7; Hebreo 1:13; Kawikaan 16:4; Awit 104:9; Awit 139:2

2 Santiago 4:15; Job 1:21; I Hari 22:20; Gawa 4:28; I Samuel 2:25; Awit 115:3; 45:7; Amos 3:6; Deuteronomio 19:5; Kawikaan 21:1; Awit 105:25; Isaias 10:5-7; II Tesalonica 2:11; Ezekiel 14:9; Roma 1:28; Genesis 45:8; 1:20; II Samuel 16:10; Genesis 27:20; Awit 75:7-8; Isaias 45:7; Kawikaan 16:4; Panaghoy 3:37-38; I Hari 22:34,38; Exodo 21:13

3 Mateo 8:31,32; Juan 3:8

4 Roma 11:33-34

5 Mateo 8:31; Job 1:12;2:6

6 Mateo 10:29-30

Sumasampalataya kami na ang Diyos ang lumalang sa tao mula sa alikabok ng lupa, at Kanyang ginawa at inanyuan ayon sa Kanyang sariling larawan at wangis,¹ at nilalang na mabuti, matuwid, banal, at may kakayahang sumunod sa lahat ng kalooban ng Diyos.² Bagama’t siya ay nasa mataas na karangalan at kalagayan³ hindi niya ito pinahalagahan bagkus kusang loob na sumunod sa diyablo⁴ at nagpasakop sa kasalanan na nagbunga ng kamatayan at sumpa. Sinuway niya ang kautusan ng buhay na kanyang tinanggap;⁵ at dahil sa kasalanan ay nahiwalay siya sa Diyos,⁶ na kanyang tunay na buhay; at dahil naging napakasama ang kanyang buong katauhan⁷ ay napasa-ilalim sa kamatayang katawan at kamatayang espirituwal.⁸ At dahil siya’y naging lubos na masama, tampalasan at bulok sa lahat ng kanyang mga gawa, nawalan siya ng lahat ng mahuhusay na kaloob na kanyang tinanggap mula sa Diyos,⁹ at may kaunting natira¹⁰ na sapat upang walang maidahilan ang tao;¹¹ sapagkat lahat ng kaliwanagan na nasa atin ay napalitan ng kadiliman,¹² tulad ng itinuturo sa atin ng Banal na Kasulatan: "Ang ilaw ay lumiliwanag sa kadiliman; at ito’y hindi nagapi ng kadiliman."¹³ Dito ay tinawag ni apostol Juan na ang mga tao’y kadiliman.

Kaya nga aming tinatakwil ang anumang katuruan na laban sa katotohanang ito, tulad ng ‘free will’ ng tao, sapagkat ang tao’y alipin ng kasalanan¹⁴ at wala siyang kahit ano sa kanyang sarili maliban na ipagkaloob sa kanya ng Diyos.¹⁵ Sino naman ang mangangahas na magsabi na sa ganang sarili ng tao ay makagagawa siya ng mabuti, yamang si Cristo na mismo ang nagsabi na, "walang taong makalalapit sa akin malibang ilapit siya sa akin ng Ama na nagsugo sa akin"?¹⁶ Sino ang makapagmamalaki sa kanyang sariling pasiya, sino ang makakaunawa na ang kaisipan ng tao ay laban sa Diyos?¹⁷ Sino ang makapagmamayabang ng kanyang kaalaman, yamang ang natural na tao ay di-kayang tumanggap ng mga bagay ng Espiritu ng Diyos?¹⁸ Sa madaling salita, sinong makapagmumungkahi ng kaisipan yamang alam natin na wala tayong kakayahang makapag-isip ng mga bagay, yamang alam nating ang ating kaalaman ay mula lamang sa Diyos?¹⁹ Kaya dapat nating matibay na panghawakan ang sinabi ng apostol na "ang Diyos ang gumagawa sa inyo maging sa pagnanais at sa paggawa, para sa kanyang mabuting kalooban."²⁰ Sapagkat walang pasiya o pagkaunawa na ayon sa kalooban at kaalaman ng Diyos maliban sa mga ipinagkaloob ni Cristo sa tao, na ito ang Kanyang itinuro nang sabihin Niya na, "kung kayo’y hiwalay sa akin ay wala kayong magagawa."²¹

______________

1 Genesis 1:26; Eclesiastes 7:29; Efeso 4:24

2 Genesis 1:31; Efeso 4:24

3 Awit 49:21; Isaias 59:2

4 Genesis 3:6,17

5 Genesis 1:3,7

6 Isaias 59:2

7 Efeso 4:18

8 Roma 5:12; Genesis 2:17; 3:19

9 Roma 3:10

10 Gawa 14:16-17; 17:27

11 Roma 1:20,21; Gawa 17:27

12 Efeso 5:8; Mateo 6:23

13 Juan 1:5

14 Isaias 26:12; Awit 94:11; Juan 8:34; Roma 6:17; 7:5, 17

15 Juan 3:27; Isaias 26:12

16 Juan 3:27; 6:44, 65

17 Roma 8:7

18 I Corinto 2:14; Awit 94:11

19 II Corinto 3:5

20 Filipos 2:13

21 Juan 15:5

Sumasampalataya kami na sa pamamagitan ng pagsuway ni Adan ang orihinal na kasalanan ay naibahagi sa lahat ng sangkatauhan;¹ na ito’y kabulukan ng buong katutubong kalikasan at isang namamanang kasamaan, kung saan pati na ang mga batang musmos ay nahawahan kahit nang sila’y nasa sinapupunan pa ng kanilang mga ina,² na nagdulot sa tao ng lahat ng uri ng kasalanan, yamang nasa kanya ang ugat nito,³ samakatuwid ang tao’y lubhang napakasama at karumaldumal sa paningin ng Diyos, ang kalagayang ito ay sapat para sumpain ng Diyos ang lahat ng sangkatauhan.⁴ Ito’y hindi nawala o naalis ng bautismo, yamang ang kasalanan ay palaging nagmumula sa maruming bukal gaya ng tubig na nagmumula sa batis; gayun pa man, ito’y hindi ibinilang sa mga anak ng Diyos sa kahatulan kundi sa pamamagitan ng Kanyang kagandahang-loob at kahabagan ay pinatawad ang mga ito sa kanila. Hindi upang sila’y makunsinti sa kanilang kasalanan kundi para palaging madama ang kasamaan ng sarili at magdulot ng hinagpis sa paghahangad na maligtas na sa katawang ito na nagdudulot ng kamatayan.⁵

Kaya nga, aming tinatanggihan ang kamalian ng mga Pelagians, na nagtuturo na ang kasalanan ay nagagawa lamang dahil sa panggagaya.

1 Roma 5:12, 13; Awit 51:7; Roma 3:10; Genesis 6:3; Juan 3:6; Job 14:4

2 Isaias 48:8; Roma 5:14

3 Galacia 5:19; Roma 7:8,10,13,17-18, 20, 23

4 Efeso 2:3, 5

5 Roma 7:18, 24

Sumasampalataya kami na bagama’t lahat ng angkan ni Adan ay nasadlak sa pagkapahamak at pagkawasak dahil sa kasalanan ng ating unang magulang, inihayag naman ng Diyos na Siya’y mahabagin at makatarungan:¹ mahabagin, sapagkat Kanyang inililigtas at inaalagaan mula sa pagkapahamak ang lahat ng Kanyang hinirang kay Cristo Jesus na ating Panginoon ayon sa Kanyang eternal at di-nagbabagong panukala at ayon lamang sa Kanyang kabutihan at ni walang bahagi ang mga gawa nila;² makatarungan, hinayaan Niya ang iba na magpatuloy sa pagkakasala at pagkapahamak na kanilang sadyang kinasadlakan.³

1 Roma 9:18, 22-23; 3:12

2 Roma 9:15-16; 11:32; Efeso 2:8-10; Awit 100:3; I Juan 4:10; Deuteronomio 32:8; I Samuel 12:22; Awit 115:5; Malakias 1:2; II Timoteo 1:9; Roma 8:29; 9:11, 21; 11:5-6; Efeso 1:4; Tito 3:4-5; Gawa 2:47; 13:48; II Timoteo 2:19-20; I Pedro 1:2; Juan 6:27; 15:16; 17:9

3 Roma 9:17,18; II Timoteo 2:20

Sumasampalataya kami na ang aming Diyos na puspos ng biyaya, sa Kanyang kahanga-hangang karunungan at kabutihan ay buong pagmamahal na hinanap at inalagaan ang tao sa kanyang kahabag-habag na kalagayan noong siya’y masadlak sa temporal at eternal na kamatayan kahit na siya’y nanginginig sa takot¹ at nagtatago sa Kanyang banal na presensiya, nangako pa rin Siya na ibibigay Niya ang Kanyang Anak, na ipapanganak ng isang babae, upang wasakin ang ulo ng ahas, at Siyang magbabahagi ng kaligayahan sa kanya.²

1 Genesis 3:8-9; Isaias 65:1-2

2 Hebreo 2:14; Genesis 22:18; Isaias 7:14; Juan 7:42; II Timoteo 2:8; Hebreo 7:14; Genesis 3:15; Galacia 4:4

Kaya aming ipinapahayag na talagang tinupad ng Diyos ang Kanyang ipinangako sa mga ninuno, sa pamamagitan ng mga pangangaral ng Kanyang mga banal na propeta,¹ nang isugo Niya sa sanlibutan, sa panahong Kanyang itinakda, ang Kanyang tanging sariling bugtong na eternal na Anak, na Kanyang kinuha ang anyong alipin na naging katulad ng tao,² at talagang umangkin ng katutubong kalikasan ng tao, kasama na ang lahat ng kahinaan maliban sa kasalanan,³ na ipinaglihi sa sinapupunan ng pinagpalang si birhen Maria sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Espiritu Santo, at hindi sa anumang pamamaraan ng tao.⁴ Hindi lamang Siya nasa katawang-tao kundi inangkin Niya pati ang totoong kaluluwa ng tao,⁵ upang Siya’y maging totoong tao. Sapagkat ang nawasak sa tao ay ang kaluluwa pati na ang katawan, kaya kinakailangang angkinin Niya pareho ang katawan at kaluluwa upang maligtas Niya ang mga ito.

Sa kadahilanang ito ay aming ipinapahayag (laban sa mga kabulaanan ng mga Anabaptista na hindi naniniwala na ang katawan ni Cristo’y nagmula sa Kanyang ina) na si Cristo ay nakibahagi sa laman at dugo ng mga anak ni Adan;⁶ na Siya ang bunga ng balakang ni David ayon sa laman;⁷ na Siya ang binhi ni David ayon sa laman;⁸ na Siya ang bunga ng sinapupunan ni birhen Maria;⁹ ipinanganak ng babae;¹⁰ ang sanga ni David;¹¹ ang ugat ni Jesse;¹² nagbuhat sa angkan ni Juda;¹³ nagmula sa lahi ng Judio ayon sa laman;¹⁴ binhi ni Abraham, yamang inangkin din Niya ang binhi ni Abraham,¹⁵ at naging katulad ng Kanyang mga kapatid sa lahat ng mga bagay maliban sa kasalanan,¹⁶ upang sa katotohanan Siya ang ating Immanuel—Ang Diyos ay nasa atin.¹⁷

1 Isaias 11:1; Lucas 1:55; Genesis 26:4; II Samuel 7:12; Awit 132:11; Gawa 13:23

2 I Timoteo 2:5; 3:16; Filipos 2:7

3 Hebreo 2:14-15; 4:15

4 Lucas 1:31,34-35

5 Mateo 26:38; Juan 12:27

6 Hebreo 2:14

7 Gawa 2:30

8 Awit 132:11; Roma 1:3

9 Lucas 1:42

10 Galacia 4:4

11 Jeremias 33:15

12 Isaias 11:1

13 Hebreo 7:14

14 Roma 9:5

15 Genesis 22:18; II Samuel 7:12; Mateo 1:1; Galacia 3:16

16 Hebreo 2:15-17

17 Isaias 7:14; Mateo 1:23

Sumasampalataya kami na sa pagkakatawang-tao, ang persona ng Anak ay hindi maaaring ihiwalay at laging kaugnay ng kalikasang-pagkatao, samakatuwid ay walang dalawang mga Anak ng Diyos, ni hindi dalawang persona, kundi dalawang kalikasan na pinag-isa sa isang persona; gayunman nanatili ang katangian ng bawat isang kalikasan. Ang kalikasang-pagkaDiyos ay nanatiling hindi nilikha, walang simula o katapusan ng buhay,¹ pinupuspos ang langit at lupa, gayun din, hindi nawala ang kalikasang-pagkatao, kundi nanatiling nilikha na may simula at limitasyon, at nanatili pa rin ang lahat ng katangian ng katawang panlupa.² Bagama’t sa pamamagitan ng Kanyang pagkabuhay muli ay binigyan ng kawalang-kamatayan ang katawang panlupa, ay hindi pa rin nawala ang tunay na kalikasang-pagkatao, yamang ang ating kaligtasan at pagkabuhay muli ay nakasalalay sa Kanyang tunay na katawang panlupa.

Subalit ang dalawang kalikasang ito ay tunay na magka-ugnay sa isang persona na hindi maaaring mapaghiwalay kahit na ng Kanyang kamatayan. Kaya nga noong Siya ay malalagutan na ng hininga ay inihabilin Niya sa Kanyang Ama ang tunay na espiritu ng Kanyang pagkatao na humihiwalay sa Kanyang katawan.³ Subalit ang Kanyang kalikasang pagkaDiyos ay nanatiling kasama ng Kanyang kalikasang pagkatao kahit na noong Siya’y nakahimlay sa libingan. Ang Kanyang pagkaDiyos ay hindi nawala sa Kanya, gaya nang hindi ito nawala noong Siya’y sanggol pa, bagama’t hindi pa nahayag ito noon. Kaya aming ipinapahayag na Siya ay tunay na Diyos at tunay na tao; tunay na Diyos na taglay ang kapangyarihang lupigin ang kamatayan; at tunay na tao para Siya’y mamatay ayon sa kahinaan ng Kanyang katawan.

1 Hebreo 7:3

2 I Corinto 15:13,21; Filipos 3:21; Mateo 26:11; Gawa 1:2, 11; 3:21; Lucas 24:39; Juan 20:25,27

3 Lucas 23:46; Mateo 27:50

Sumasampalataya kami na ang ganap na makatarungan at mahabaging Diyos ay isinugo ang Kanyang Anak sa kalikasang-pagkatao yamang ang paglabag ay nagawa ng tao sa gayung kalikasan, upang Kanyang mabayaran ang paglabag na ito at tiisin ang parusa bunga para sa kasalanan sa pamamagitan ng Kanyang matinding paghihirap at kamatayan.¹ Samakatuwid ay ipinahayag ng Diyos ang Kanyang katarungan laban sa Kanyang Anak nang ibilang Niya ang ating mga kasalanan² sa Kanya, at ibinuhos Niya ang Kanyang habag at kabutihan sa atin, na talaga namang makasalanan at karapadapat na maparusahan. Ginawa Niya ito bunsod ng Kanyang lubos na pag-ibig, ibinigay Niya ang Kanyang Anak para sa kamatayan dahil sa ating mga pagsuway at muling binuhay upang tayo’y ariing-ganap,³ na sa pamamagitan Niya ay matamo natin ang kawalang-kamatayan at buhay na walang-hanggan.

1 Hebreo 2:14; Roma 8:3,32-33

2 Isaias 53:6; Juan 1:29; 1Juan 4:9

3 Roma 4:25

1 Awit 110:4; Hebreo 5:10; 7:21

2 Colosas 1:14; Roma 5:8-9; Colosas 2:14; Hebreo 2:17; 9:14; Roma 3:24; 8:2; Juan 15:3; Gawa 2:24; 13:28; Juan 3:16; I Timoteo 2:6

3 Isaias 53:5,7,12; Mateo 8:17; I Pedro 2:24

4 Lucas 23:22,24; Gawa 13:28; Awit 22:16; Juan 18:38; Awit 69:5; I Pedro 3:18

5 Awit 69:5

6 I Pedro 3:18

7 Lucas 22:44

8 Awit 22:2; Mateo 27:46

9 I Corinto 2:2

10 Filipos 3:8

11 Hebreo 9:25-26; 10:14

12 Mateo 1:21; Gawa 4:12

ng Pananampalataya kay Jesu-Cristo

Sumasampalataya kami na, upang makamit ang tunay na kaalaman hinggil sa dakilang hiwagang ito, ay pinagniningas ng Espiritu Santo sa aming mga puso ang tapat na pananampalataya, na siyang yumayakap kay Cristo sa lahat ng Kanyang kahalagahan, tinatanggap Siya,¹ at walang iba pang hinahangad maliban sa Kanya.² Sapagkat lumalabas na isa lamang sa dalawang ito ang tama, na ang lahat ng mga kinakailangan para sa ating kaligtasan ay wala kay Jesu-Cristo, o di kaya’y ang lahat ng kinakailangan ay nasa Kanya, na ito naman ang tama, kung gayon ang lahat ng umaangkin kay Jesu-Cristo sa pamamagitan ng pananampalataya ay mayroong ganap na kaligtasan sa Kanya.³ Kaya nga, sinuman ang magturo na si Cristo ay hindi sapat, kundi mayroong pang ibang kailangan maliban sa Kanya ay isang matinding kalapastanganan; sapagkat lalabas na si Cristo ay kalahating Tagapagligtas lamang.

Kaya nga, tulad ni Pablo, ay makatwiran naming ipinapahayag na kami ay pinawalang-sala’t inaring-ganap sa pamamagitan ng pananampalataya lamang, o ng pananampalatayang walang kasamang mga gawa.⁴ Gayun pa man, nililinaw namin na hindi ang pananampalataya ang nakapagpapawalang-sala’t nag-aaring ganap, sapagkat ito’y kasangkapan lamang upang mayakap namin si Cristo na Siyang aming Katuwiran. Wala ng iba kundi si Jesu-Cristo, na ibinibilang sa amin ang lahat ng Kanyang mahahalagang gawa, samakatuwid pati na ang maraming mabubuting Kanyang ginawa ay para sa amin at alang-alang sa amin, ang Siyang aming Katuwiran.⁵ At ang pananampalataya ang kasangkapan na nagpapanatili sa amin sa pakikiisa sa Kanya kalakip ang lahat ng Kanyang kapakinabangan, nang ang mga ito’y napasaamin, ay higit pa sa sapat upang mapawalang sala kami sa aming mga kasalanan.

1 Efeso 3:16-17; Awit 51:13; Efeso 1:17-18; 1Corinto 2:12

2 1Corinto 2:2; Gawa 4:12; Galacia 2:21; Jeremias 23:6; 1Corinto 1:30; Jeremias 31:10

3 Mateo 1:21; Roma 3:27; 8:1,33

4 Roma 3:27; Galacia 2:6; 1Pedro 1:4-5; Roma 10:4

5 Jeremias 23:6; 1Corinto 1:30; 2Timoteo 1:2; Lucas 1:77; Roma 3:24-25;4:5;

Awit 32:1-2; Filipos 3:9; Tito 3:5; 2Timoteo 1:9

Pagapapawalang-sala’t Pag-aaring Ganap

Sumasampalataya kami na ang aming kaligtasan ay kinapapalooban ng kapatawaran ng aming mga kasalanan dahil kay Cristo, at ito rin ay kinabibilangan ng katuwiran sa harapan ng Diyos; ayon sa itinuro sa amin ni David at ni Pablo, na nagpapahayag na ito ang kasiyahan ng tao, na ibilang ng Diyos sa kanya ang katuwiran na hindi nakabatay sa gawa.¹ At siya ring apostol na nagsabing kami’y itinuturing na ganap ng kanyang biyaya bilang kaloob sa pamamagitan ng pagtubos na na kay Cristo Jesus.²

At kaya nga patuloy naming matibay na pinanghahawakan ang saligang ito, ibinibigay ang lahat ng kaluwalhatian sa Diyos,³ ibinababa namin ang aming mga sarili sa Kanyang harapan, kinikilala ang aming mga sarili sa tunay naming kalagayan, walang pag-aangking nagtitiwala sa anumang mayroon sa amin, o sa anumang karapatdapat sa amin,⁴ umaasa at nananangan lamang sa pagsunod ni Cristong ipinako sa krus,⁵ na napasaamin nang kami’y sumampalataya sa Kanya.⁶ Ito’y sapat na matakpan ang lahat ng aming mga kasalanan at mabigyan kami ng kapanatagang lumapit sa Diyos;⁷ napapalaya ang budhi sa pangamba, sa takot, at sa sindak, na hindi sumusunod sa halimbawa ng aming unang amang si Adan, na nangangatal na nagsikap na takpan ang kanyang sarili sa pamamagitan ng mga dahon ng igos.⁸ At tunay, na kung haharap kami sa Diyos na nananangan sa aming sarili o sa anumang nilalang, kahit na sa maliit na bahagi, ay kahabag-habag kaming malilipol!⁹ Kaya nga ang lahat ay dapat na manalanging gaya ni David: O Panginoon, huwag Kang pumasok na kasama ng Iyong lingkod sa kahatulan; sapagkat walang taong nabubuhay na matuwid sa Iyong harapan.¹⁰

1 Lucas 1:77; Colosas 1:14; Awit 32:1-2; Roma 4:6-7

2 Roma 3:23-24; Gawa 4:12

3 Awit 115:1; I Corinto 4:7; Roma 4:2

4 I Corinto 4:7; Roma 4:2; I Corinto 1:29,31

5 Roma 5:19

6 Hebreo 11:6-7; Efeso 2:8; II Corinto 5:19; I Timoteo 2:6

7 Roma 5:1; Efeso 3:12; 1Juan 2:1

8 Genesis 3:7

9 Isaias 33:14; Deuteronomio 27:26; Santiago 2:10

10 Awit 130:3; Mateo 18:23-26; Awit 143:2; Lucas 16:15

Sumasampalataya kami na itong tunay na pananampalataya, yamang ipinagkaloob sa tao sa pamamagitan ng pakikinig ng Salita ng Diyos at pagkilos ng Espiritu Santo,¹ ay nagbigay sa kanya ng bagong kapanganakan at ginawa siyang bagong tao, nagbubunsod sa kanya sa bagong pamumuhay,² at pinalaya siya sa pagka-alipin sa kasalanan.³ Samakatuwid, napakalayo sa katotohanan na ang tunay na pananampalataya ay magbubunsod sa mga tao na maging pabaya sa kanilang maka-Diyos at banal na pamumuhay,⁴ ngunit taliwas dito, ay kung wala nito ay hindi sila makagagawa ng anuman na bunsod ng pag-ibig sa Diyos, kundi pawang mga gawa lamang na bunga ng pag-ibig sa sarili at ng takot na maparusahan. Kaya nga napaka-imposible na ang banal na pananampalatayang ito ay hindi magbunga sa isang tao; sapagkat hindi kami nagsasalita ng hinggil sa walang kabuluhang pananampalataya,⁵ kundi, ng isang pananampalatayang tinatawag sa Kasulatan na pananampalatayang gumagawa sa pamamagitan ng pag-ibig,⁶ na nagbubunsod sa tao na gawin ang mga bagay na iniutos ng Diyos sa Kanyang Salita.

Ang mga gawang ito, na nagmumula sa mabuting ugat ng pananampalataya, ay mabuti at katanggap-tanggap sa paningin ng Diyos, bagama’t ang lahat ng mga ito’y binanal ng Kanyang biyaya; gayun pa man, wala itong kinalalaman para sa aming pinapagingwalang-sala’t pagiging ganap.⁷ Sapagkat sa pamamagitan ng pananampalataya kami ay pinawalang-sala’t inaring ganap, bago pa man kami gumawa ng mabuti;⁸ kung hindi ganito ay hindi maituturing na mabuti ang aming mga gawa, kung paanong ang bunga ay hindi maaaring maging mabuti bago naging mabuti ang puno nito.⁹

Ngayon nga ay gumagawa kami ng mabuti, ngunit hindi upang maging karapat-dapat sa pamamagitan ng mga ito (ngunit ano nga ba ang maaari naming maaangkin na karapatdapat sa amin? Wala), kami ang may pagkakautang sa Diyos kaya kami gumagawa ng mabuti, at hindi Siya ang may pagkakautang sa amin,¹⁰ yamang Siya ang gumagawa sa amin maging sa pagnanais at paggawa ayon sa Kanyang mabuting kalooban.¹¹ Kaya nga dapat naming pahalagahan ang nasusulat: Kapag nagawa na ninyo ang lahat ng mga bagay na iniutos sa inyo, inyong sabihin, kami’y mga aliping walang kabuluhan, ginawa lamang namin ang aming katungkulan.¹²

Samantala, hindi namin itinatanggi na ginagantimpalaan ng Diyos ang aming mabubuting gawa, subalit ito’y sa pamamagitan ng Kanyang biyaya na Kanyang ibinibigay ang Kanyang mga kaloob.¹³ Higit pa rito, bagaman gumagawa kami ng mabuti, hindi naman namin ibinabatay ang aming kaligtasan sa mga ito;¹⁴ sapagkat wala kaming ginagawa na hindi nahawahan ng aming makasalanang laman, na nararapat ding parusahan;¹⁵ at bagaman nakagagawa kami ng gayung kabutihan, ang pag-alaala sa isang kasalanan ay sapat pa rin upang tanggihan ng Diyos ang lahat ng mga ito. Dahil dito, ay lagi kaming mag-aalinlangan, mabubuhay nang walang katiyakan, at ang aming mga mahihinang budhi ay patuloy na mababagabag, kung hindi kami mananangan lamang sa kahalagahan ng mga pagpapasakit at kamatayan ng aming Tagapagligtas.¹⁶

1 I Pedro 1:23; Roma 10:17; Juan 5:24

2 I Tesalonica 1:5; Roma 8:15; Juan 6:29; Colosas 2:12; Filipos 1:1,29; Efeso 2:8

3 Gawa 15:9; Roma 6:4,22; Tito 2:12; Juan 8:36

4 Tito 2:12

5 Tito 3:8; Juan 15:5; Hebreo 11:6; I Timoteo 1:5

6 I Timoteo 1:5; Galacia 5:6; Tito 3:8

7 II Timoteo 1:9; Roma 9:32; Tito 3:5

8 Roma 4:4; Genesis 4:4

9 Hebreo 11:6; Roma 14:23; Genesis 4:4; Mateo 7:17

10 I Corinto 4:7; Isaias 26:12; Galacia 3:5; I Tesalonica 2:13

11 Filipos 2:13

12 Lucas 17:10

13 Mateo 10:42; 25:34-35; Apocalipsis 3:12,21; Roma 2:6; Apocalipsis 2:11; II Juan 8; Roma 11:6

14 Efeso 2:9-10

15 Isaias 64:6

16 Isaias 28:16; Roma 10:11; Habakuk 2:4

Sumasampalataya kami na ang mga seremonyas at mga anyo ng kautusan ay natapos na sa pagdating ni Cristo,¹ at ang lahat ng mga anino nito ay natupad na, upang sa gayon, ang mga ito ay hindi na dapat gamitin ng mga Cristiano;² ngunit ang katotohanan at diwa ng mga ito ay nananatili sa amin kay Jesu-Cristo, na nasa Kanya ang lahat ng kaganapan ng mga ito. Samantala, patuloy pa rin naming ginagamit ang mga patotoo mula sa kautusan at mga propeta upang patatagin sa amin ang aral ng Ebanghelyo,³ at upang gabayan ang aming pamumuhay nang may buong katapatan para sa kaluwalhatian ng Diyos, ayon sa Kanyang kalooban.³

1 Roma 10:4

2 Galacia 5:2-4; 3:1; 4:10-11; Colosas 2:16-17

3 II Pedro 1:19

Sumasampalataya kami na walang makaparoroon sa Diyos maliban lamang sa pamamagitan ng tanging Tagapamagitan at Tagapagtanggol, si Jesu-Cristong matuwid,¹ na nagkatawang tao, na pinag-isa sa isang persona ang kalikasang pagka-Diyos at pagkatao, upang kaming mga tao ay magkaroon ng pagkakataon na makadulog sa Maharlikang Diyos, na kung kami lang ay hindi kami maaring mapahintulutan. Ngunit dahil sa Tagapamagitang ito, na itinalaga ng Ama sa pagitan Niya at namin, ay hindi dapat kaming mahintakutan sa Kanyang kamaharlikahan, o kaya’y maghanap pa ng ibang tagapamagitan ayon sa aming sariling kagustuhan.² Sapagkat walang nilalang maging sa langit man o sa lupa man na nagmamahal sa amin nang higit pa sa pagmamahal ni Jesu-Cristo,³ na siya, bagama’t nasa anyo ng Diyos, ay hindi niya itinuring na isang bagay na dapat panghawakan ang pagiging kapantay ng Diyos, kundi hinubaran niya ang kanyang sarili at kinuha ang anyong alipin na naging katulad ng tao,⁴ at kailangang siya ay maging kagaya ng kanyang mga kapatid sa lahat ng mga bagay. Kung kami man ay maghahanap ng ibang tagapamagitan na magmamalasakit sa amin, sino ang matatagpuan naming higit na magmamahal sa amin kaysa sa Kanya na inialay ang Kanyang buhay para sa amin kahit na noong kami’y Kanyang mga kaaway pa?⁵ At kung kami’y maghahanap pa ng isang may kapangyarihan at kamahalan, sino nga ang mayroong gayong kalaking katangian tulad Niyang nakaluklok sa kanan ng Kanyang Ama, at sino ang mayroon ng lahat ng kapangyarihan sa langit o sa lupa man?⁶ At sino ang mas madaling pakikinggan kaysa sa bugtong at minamahal na Anak ng Diyos?

Kaya nga, dahil lamang sa kawalan ng tiwala kaya ang gawaing paglapastangan, sa halip na paggalang, na ang pagtawag sa mga ‘santo’ ay nasimulan, ibinibigay sa kanila ang mga bagay na hindi naman nila ginawa ni hiningi man, kundi sila mismo ay mariing tumanggi sa abot ng kanilang makakaya, na makikita sa kanilang mga sinulat.⁷ Ni hindi rin namin dapat igiit dito ang hindi namin pagiging karapat-dapat; sapagkat ang kahulugan ay hindi ang ialay namin ang aming mga panalangin sa Diyos batay sa aming pagiging karapat-dapat, kundi batay lamang sa kasakdalan at pagiging karapat-dapat ng Panginoong Jesu-Cristo,⁸ na ang Kanyang katuwiran ay napapasa amin sa pamamagitan ng pananampalataya.

Kaya nga, mariing sinabi ng apostol, upang alisin mula sa amin ang walang saysay na takot na ito, o ang totoo ay kawalan ng tiwala, na si Jesu-Cristo ay ginawang kagaya ng Kanyang mga kapatid sa lahat ng bagay, upang Siya ay maging isang maawain at tapat na Pinakapunong Pari, upang gumawa ng handog na pantubos sa mga kasalanan ng mga tao. Palibhasa’y nagtiis Siya sa pagkatukso, Siya’t makasasaklolo sa mga tinutukso.⁹ At upang palakasin pa ang aming loob, idinagdag niya: Yamang tayo’y mayroong isang marangal at Pinakapunong Pari na pumasok sa kalangitan, si Jesus na Anak ng Diyos, ay hawakan nating matatag ang ating ipinahahayag. Sapagkat tayo’y mayroong isang Pinakapunong Pari na marunong makiramay sa ating mga kahinaan, isa na tinukso sa lahat ng mga paraan gaya rin naman natin, gayunma’y walang kasalanan. Kaya’t lumapit tayong may katapangan sa trono ng biyaya, upang tayo’y tumanggap ng awa, at makatagpo ng biyaya na makatutulong sa panahon ng pangangailangan.¹⁰ Siya ring apostol ay nagsabi: Kaya nga mga kapatid, yamang mayroon tayong pagtitiwala na pumasok sa santuwaryo sa pamamagitan ng dugo ni Jesus, tayo’y lumapit na may tapat na puso sa lubos na katiyakan ng pananampalataya …"¹¹ Gayon din, hawak ni Cristo ang pagiging Pari magpakailanman, dahil dito, Siya’y may kakayahang iligtas ng lubos ang mga lumalapit sa Diyos sa pamamagitan Niya, yamang lagi Siyang nabubuhay upang mamagitan para sa kanila.¹²

Ano pa ang kakailanganin, yamang si Cristo na ang nagsabi, Ako ang daan, at ang katotohanan at ang buhay. Sinuman ay di makararating sa Ama, kundi sa pamamagitan ko?¹³ Ano pang dahilan para maghanap kami ng ibang tagapagtanggol,¹⁴ yamang nalugod ang Diyos na ibigay sa amin ang sarili Niyang Anak bilang aming Tagapagtanggol?¹⁵ Huwag natin Siyang itakwil upang humanap pa ng iba o hanapin ang iba na hindi naman talaga makikita, sapagkat alam ng Diyos nang ibigay Niya si Cristo sa atin, na tayo’y mga makasalanan.

Kaya nga, alinsunod sa utos ni Cristo, tumatawag kami sa Amang nasa langit sa pamamagitan ni Jesu-Cristong tangi naming Tagapamagitan, ayon sa itinuro sa amin sa Panalanging Itinuro ng Panginoon;¹⁶ na nakatitiyak na anumang hingin namin sa Ama sa pangalan ni Jesu-Cristo ay ipagkakaloob sa amin.¹⁷

1 I Timoteo 2:5; I Juan 2:1; Roma 8:33

2 Hoseas 13:9; Jeremias 2:13,33

3 Juan 10:11; I Juan 4:10; Roma 5:8; Efeso 3:19; Juan 15:13

4 Filipos 2:7

5 Roma 5:8

6 Marcos 16:19; Colosas 3:1; Roma 8:33; Mateo 11:27; 28:18

7 Gawa 10:26; 14:15

8 Daniel 9:17-18; Juan 6:23; Efeso 3:12; Gawa 4:12; I Corinto 1:31; Efeso 2:18

9 Hebreo 2:17,18

10 Hebreo 4:14-16

11 Hebreo 10:19,22

12 Hebreo 7:24-25

13 Juan 14:6

14 Awit 44:21

15 I Timoteo 2:5; 1Juan 2:1; Roma 8:33

16 Lucas 11:2

17 Juan 4:17; 16:23; 14:13

Sumasampalataya kami at nagpapahayag na may isang laganap o unibersal na Iglesia,¹ na isang banal na kapisanan ng mga tunay na mananampalatayang Cristiano, na ang lahat ay umaasa sa kanilang kaligtasan sa pamamagitan ni Jesu-Cristo, na mga nilinis ng Kanyang dugo, ginawang banal at tinatakan ng Espiritu Santo.

Ang Iglesiang ito ay nagmula pa sa pasimula ng daigdig at mananatili hanggang sa katapusan nito;² na nagpapatunay na, si Cristo ay walang hanggang Hari, na hindi maaaring walang nasasakupan.³ At ang banal na Iglesiang ito ay iniingatan at tinutulungan ng Diyos laban sa dahas ng buong sanlibutan;⁴ bagama’t siya (pansamantala) ay waring napakaliit, at sa paningin ng tao ay halos walang kabuluhan,⁵ tulad noong mapanganib na paghahari ni Ahab, iningatan ng Panginoon para sa Kanya ang pitong libong katao na hindi iniluhod ang kanilang tuhod kay Baal.⁶

Dagdag pa rito, ang banal na Iglesiang ito ay hindi napapaloob, nakukulong, o nalilimitahan sa isang dako o sa ilang mga tao lamang, kundi ito’y laganap at nasa sa buong sanlibutan; gayun pa ma’y nakaugnay at nagkakaisa sa puso at kalooban⁷ sa pamamagitan ng kapangyarihan ng pananampalataya sa iisa at parehong Espiritu.⁸

1 Isaias 2:2; Awit 46:5; 102:14; Jeremias 31:36

2 Mateo 28:20; II Samuel 7:16

3 Lucas 1:32-33; Awit 89:37-38; 110:2-4

4 Mateo 16:18; Juan 16:33; Genesis 22:17; II Timoteo 2:19

5 Lucas 12:32; Isaias 1:9; Apocalipsis 12:6,14; Lucas 17:21; Mateo 16:18

6 Roma 12:4; 11:2,4; I Hari 19:18; Isaias 1:9; Roma 9:29

7 Gawa 4:32

8 Efeso 4:3-4

Sumasampalataya kami, yamang ang banal na kapisanang ito ay kalipunan ng mga iniligtas, at sa labas nito ay walang kaligtasan,¹ na walang sinuman, anuman ang kanyang katayuan o kalagayan, ang may karapatang ilayo ang kanyang sarili upang mamuhay ng hiwalay sa Iglesia;² bagkus ang lahat ng tao ay obligadong umanib at makipag-isa rito, na pinananatili ang pagkakaisa ng Iglesia;³ ipasakop ang kanilang sarili sa katuruan at pati na sa pagpapairal ng disiplina nito; na iniyuyukod ang kanilang mga leeg sa pamatok ni Jesu-Cristo;⁴ at bilang kapwa-bahagi ng isang katawan,⁵ ay maglilingkod para sa ikatitibay ng kapatiran ayon sa mga talentong ibinigay ng Diyos sa kanila.

At dapat ding isaalang-alang, na tungkulin ng lahat ng mananampalataya, alinsunod sa Salita ng Diyos, na ihiwalay ang kanilang sarili sa mga hindi kabilang sa Iglesia,⁶ at ianib ang kanilang sarili sa kalipunang ito saan man dako ito itatag ng Diyos,⁷ kahit na ang mga awtoridad at kautusan ng mga namumuno ay laban dito, tunay ito, kahit na sila’y magdanas ng kamatayan o anumang uri parusang pagpapahirap sa katawan.⁸ Samakatuwid, lahat ng inihihiwalay ang kanilang sarili sa Iglesia, o hindi ang umaanib dito ay lumalaban sa kautusan ng Diyos.

1 I Pedro 3:20; Joel 2:32

2 Gawa 2:40; Isaias 52:11

3 Awit 22:23; Efeso 4:3,12; Hebreo 2:12

4 Awit 2:10-12; Mateo 11:29

5 Efeso 4:12,16; I Corinto 12:12, etc.

6 Gawa 2:40; Isaias 52:11; II Corinto 6:17; Apocalipsis 18:4

7 Mateo 12:30; 24:28; Isaias 49:22; Apocalipsis 17:14

8 Daniel 3:17-18; 6:8-10; Apocalipsis 14:14; Gawa 4:17,19; 17:7; 18:13

Sumasampalataya kami na tungkulin naming maging matiyaga at maingat upang malaman mula sa Salita ng Diyos kung alin ang totoong Iglesia, yamang ang lahat ng mga sekta na nasa sanlibutan ay tinatawag din ang kanilang sarili na iglesia. Subalit hindi namin tinutukoy dito ang mga paimbabaw, na nakahalo sa Iglesia kasama ang mabuti, gayunma’y hindi mga bahagi ng Iglesia, bagama’t mga kasama sila nito sa panlabas lamang;¹ ngunit sinasabi namin na ang katawan at pagsasama-sama ng totoong Iglesia ay dapat na itangi sa lahat ng sekta na tinatawag ang kanilang sarili na iglesia.

Ang mga palatandaan kung paanong makikilala ang tunay na Iglesia ay ito: kung ang dalisay na aral ng Ebanghelyo ay ipinapangaral dito;² kung pinananatili niya ang malinis na pagpapatupad sa mga sakramentong iniutos ni Cristo;³ kung ipinapatupad ang pagdidisiplinang-iglesia sa pagpaparusa sa kasalanan;⁴ samakatuwid, kung ang lahat ng bagay ay pinapangasiwaan ayon sa dalisay na Salita ng Diyos, at ang lahat ng katuruang hindi umaayon dito ay tinatanggihan,⁵ at si Jesu-Cristo ang tanging kinikilalang Pangulo ng Iglesia.⁶ Sa pamamagitan ng mga ito ay makikilala ang tunay na Iglesia, kung saan walang karapatan ang sinumang tao na ihiwalay ang kanyang sarili.

Tungkol naman doon sa mga kasapi ng Iglesia, makikilala sila sa pamamagitan ng palatandaan ng mga tunay na Cristiano, ito ay sa pamamagitan ng kanilang pananampalataya;⁷ kapag kanilang pinagtitiwalaan si Jesu-Cristo bilang kanilang tanging Tagapagligtas,⁸ iniiwasan ang kasalanan, tinatahak ang landas ng katuwiran,⁹ iniibig ang tunay na Diyos at ang kanilang kapwa, hindi lumilihis sa kanan o sa kaliwa, at ipinapako sa krus ang laman kasama ang masasamang gawa nito.¹⁰ Subalit hindi ito dapat mapagkamalian na para bagang walang nananatili sa kanilang mabibigat na kahinaan; kundi nilalabanan nila ang mga ito sa pamamagitan ng Espiritu sa bawat araw ng kanilang buhay;¹¹ patuloy na nanganganlong sa dugo, kamatayan, paghihirap at pagsunod ng Panginoong Jesu-Cristo, na sa Kanya ay mayroon tayong katubusan, na siyang kapatawaran ng mga kasalanan.¹²

Tungkol naman sa huwad na iglesia, higit niyang kinikilala ang kapangyarihan at pamumuno ng kanyang sarili at ng kanyang mga batas kaysa sa Salita ng Diyos,¹³ at hindi niya ipapasakop ang kanyang sarili sa pamatok ni Cristo.¹⁴ Ni hindi niya pinapangasiwaan ang mga sakramento ayon sa itinakda ni Cristo sa Kanyang Salita kundi dinaragdagan at binabawasan ang mga ito ayon sa kanyang kagustuhan; higit siyang nagtitiwala sa tao kaysa kay Cristo; at inuusig yaong namumuhay nang banal ayon sa Salita ng Diyos,¹⁵ at sumasaway sa kanya sa kanyang mga kamalian, kasakiman at pagsamba sa diyus-diyosan.¹⁶

Ang dalawang iglesiang ito ay madaling makikilala at maitatangi sa isa’t isa.

1 Mateo 13:22; II Timoteo 2:18-20; Roma 9:6

2 Juan 10:27; Efeso 2:20; Gawa 17:11-12; Colosas 1:23; Juan 8:47

3 Mateo 28:19; Lucas 22:19; I Corinto 11:23

4 Mateo 18:15-18; II Tesalonica 3:14-15

5 Mateo 28:2; Galacia 1:6-8

6 Efeso 1:22-23; Juan 10:4-5, 14

7 Efeso 1:13; Juan 17:20

8 I Juan 4:2

9 I Juan 3:8-10

10 Roma 6:2; Galacia 5:24

11 Roma 7:6,17; Galacia 5:17

12 Colosas 1:14

13 Colosas 2:18-19

14 Awit 2:3

15 Apocalipsis 12:4; Juan 16:2

16 Apocalipsis 17:3, 4, 6

Sumasampalataya kami na ang tunay na Iglesiang ito ay dapat pamahalaan sa pamamagitan ng mga patakarang espirituwal na itinuro ng aming Panginoon sa Kanyang Salita, alalaong baga’y, mayroong dapat na mga ministro o pastor na mangangaral ng Salita ng Diyos at mangangasiwa ng mga sakramento;¹ gayun din ng mga matatanda (elders) at mga diakono na kaisa ng mga pastor ay bubuo sa sanggunian ng Iglesia;² upang sa pamamagitan ng mga ito ay maingatan ang tunay na pananampalataya, at ang tunay na aral ay maipalaganap sa lahat ng dako, at upang parusahan ang mga nagkakasala at masawata sila sa paraang espirituwal;³ at upang ang mga dukha at namimighati ay mabigyan ng tulong at ginhawa, ayon sa kanilang mga pangangailangan. Sa mga paraang ito, ang lahat ng mga bagay sa Iglesia ay magagampanan nang maayos at marangal, kapag ang mga matatapat na tao ay pinipili alinsunod sa alituntuning ibinigay ni San Pablo sa kanyang liham kay Timoteo.⁴

1 Efeso 4:11; I Corinto 4:1-2; II Corinto 5:20; Juan 20:23; Gawa 26:17-18; Lucas 10:16

2 Gawa 6:3; 14:23

3 Mateo 18:17; I Corinto 5:4-5

4 I Timoteo 3:1; Tito 1:5

Sumasampalataya kami na ang mga ministro ng Salita ng Diyos,¹ at ang mga matatanda at mga diakono,² ay dapat na piliin sa takda nilang katungkulan sa pamamagitan ng makatuwirang paghahalal ng Iglesia, na kasama ang pagtawag sa pangalan ng Panginoon, at ayon sa patakarang itinuturo ng Salita ng Diyos. Kaya ang bawat isa ay dapat na mag-ingat na huwag niyang pangahasang igiit ang kanyang sarili ukol dito sa paraang hindi makatuwiran, kundi tungkulin niyang maghintay hanggang malugod ang Diyos na siya ay tawagin,³ upang mapatunayan niya ang kanyang pagkatawag at matiyak na ito ay galing nga sa Panginoon.

Tungkol sa mga ministro ng Salita ng Diyos, mayroon silang pantay na kapangyarihan at kapamahalaan saan man sila naroroon, yamang silang lahat ay mga ministro ni Cristo,⁴ na Siyang tanging pangkalahatang Obispo at tanging Pangulo ng Iglesia.⁵

Higit pa rito, na ang banal na utos na ito ng Panginoon ay hindi dapat suwayin ni maliitin man, na sinasabi namin na tungkulin ng bawat isa na kilalanin ang mga ministro ng Salita ng Diyos at ang mga matatanda ng Iglesia nang may mataas na pagpapahalaga sa kanila alang-alang sa kanilang paglilingkod, at maging payapang kasama nila, na iwasan hangga’t maaari ang bulung-bulungan, pakikipag-alitan, o pakikipagtalo.⁶

1 I Timoteo 5:22

2 Gawa 6:3

3 Jeremias 23:21; Hebreo 5:4; Gawa 1:23; 13:2

4 I Corinto 4:1; 3:9; II Corinto 5:20; Gawa 26:16-17

5 I Pedro 2:25; 5:4; Isaias 61:1; Efeso 1:22; Colosas 1:18

6 I Tesalonica 5:12, 13; I Timoteo 5:17; Hebreo 13:17

Samantala, sumasampalataya kami, na bagama’t makakabuti at kapaki-pakinabang na silang mga tagapangasiwa ng Iglesia ay magsasagawa at magtatatag ng mga patakaran sa kanilang sarili para sa kaayusan ng katawan ng Iglesia, dapat naman nilang pag-aralang maiigi na hindi sila dapat humihiwalay sa mga bagay na iniutos ni Cristo,¹ na siyang tanging Panginoon. Kaya nga aming tinututulan ang lahat ng mga kathang-isip ng tao, at lahat ng mga panuntunang gawa ng tao na isasama sa pagsamba sa Diyos, kung saan sa pamamagitan ng mga ito ay matatalian at mapipilitan ang budhi sa anumang paraanan hindi itinakda ng Diyos.²

Kaya nga aming pinahihintulutan yaon lamang mga bagay na magpapalakas at makapagpapanatili ng kaayusan at pagkakaisa, at makapagpapanatili sa lahat ng mga tao sa pagsunod sa Diyos. Para sa layuning ito ang pagtitiwalag at pagdidisiplina ng Iglesia, kasama na pati ang mga bagay na kaugnay nito, ay kinakailangan, alinsunod sa Salita ng Diyos.³

1 Colosas 2:6-7

2 I Corinto 7:23; Mateo 15:9; Isaias 29:13; Galacia 5:1; Roma 16:17-18

3 Mateo 18:17; I Corinto 5:5; I Timoteo 1:20

Sumasampalataya kami na ang aming mapagbiyayang Diyos, dahil sa aming mga kahinaan at karamdaman, ay nagtalaga ng mga sakramento para sa amin, upang sa pamamagitan ng mga ito ay pagtibayin sa amin ang Kanyang mga pangako,¹ at upang tiyakin sa amin ang kagadahang-loob at biyaya ng Diyos para sa amin, at gayun din upang palusugin at palakasin ang aming pananampalataya, na Kanyang iniugnay sa Salita ng Ebanghelyo, upang mas maipakita sa amin ang Kanyang nais ipakahulugan sa Kanyang Salita at pati na yaong pagkilos Niya sa aming puso, na nagbibigay katibayan at katiyakan sa amin ng kaligtasang Kanyang ipinagkaloob. Sapagkat ang mga ito ay mga nakikitang tanda at tatak ng pangloob at di-nakikitang bagay, na mga paraan kung paanong kumikilos ang Diyos sa pamamagitan ng kapangyarihan ng Espiritu Santo. Kaya nga ang mga tanda ay hindi mga walang kabuluhan o walang kahulugang bagay para tayo ay dayain lamang. Sapagkat si Jesu-Cristo ang tunay na kahulugan na ipinapahayag ng mga ito, na kung wala Siya ay wala nga itong kabuluhan.²

Dagdag pa rito, ay sapat sa amin ang bilang ng mga sakramentong itinatag ni Cristong aming Panginoon, na dalawa lamang, at ang mga ito ay ang sakramento ng Bautismo at ang Banal na Hapunan ng aming Panginoong Jesu-Cristo.³